Bedrog bij inzamelacties via crowdfunding

bedrog bij inzamelactiesRegelmatig zijn er online inzamelacties voor een goed doel via crowdfunding. Dat kan het initiatief zijn van een grote stichting, maar ook van een particulier. Maar wie controleert er nou of het opgehaalde geld goed terecht komt? In de praktijk is regelmatig sprake van bedrog bij inzamelacties.

Bedrog bij inzamelacties: 2 praktijkvoorbeelden

Omroep MAX liet aan de hand van twee praktijkvoorbeelden zien dat het goed mis kan gaan met crowdfunding.

Crowdfundingsactie voor het maken van Moluks kookboek

In het eerste geval ging het om iemand die op internet geld zocht om een Moluks kookboek te maken. De actie verliep via de website doorgaan.nl van een bekende verzekeringsmaatschappij. Die wetenschap gaf bij potentiële geldgevers toch een zeker gevoel van vertrouwen. Het plan voor het kookboek bracht dan ook in no time € 20.000,- op. De twijfel sloeg toe toen er na een jaar nog steeds geen Moluks kookboek was. En de initiatiefnemer liet niets meer van zich horen. Het geld, in dit geval € 450,- van een donateur die het voorval bij Max meldde, was weg.

Inzamelingsactie voor een bijzondere begrafenis

Nog een tweede geval van misbruik kwam bij Max ter sprake. Iemand startte op internet een crowdfundingsactie om geld in te zamelen voor een begrafenis. Het ging daarbij om een straatarm overleden bekende Haagse muzikant. Ook hier betrof het geen bonafide crowdfundingsactie. Iemand die al een benefietactie voor de muzikant was gestart, vertrouwde de crowdfundingsactie niet. Het lukte hem niet om met de bedenker in contact te komen. Toen hij iedereen waarschuwde om geen geld te storten, brak men de actie plotseling af.

Toezicht door Centraal Bureau Fondsenwerving

Als mensen geven voor een goed doel dan moeten ze erop kunnen vertrouwen dat het geld goed terecht komt. In Nederland oefent het Centraal Bureau Fondsenwerving toezicht daarop uit. Dat bureau kijkt of men het geld wel effectief besteedt aan het opgegeven doel. Helaas geldt bedoeld toezicht alleen voor verenigingen en stichtingen, niet voor particulieren. Overigens staat daarmee wel pakweg 80% van alle inzamelacties onder toezicht.




Welke omvang heeft particuliere crowdfunding?

De omvang van dit soort crowdfunding is niet goed bekend. Het gaat immers om particuliere initiatieven waarop geen toezicht is. Men komt de meest uiteenlopende hulpvragen tegen als men kijkt op zo’n platform. Het kan variëren van:

  • geld vragen voor een zieke hond;
  • tot financiële steun voor een familielid om medicijnen te betalen.

Uit onderzoek is gebleken dat het vooral jongeren heel erg aanspreekt om op deze manier te helpen. Het past perfect in de huidige tijdgeest. Door gebruik van social-media-technieken kan je op een heel snelle manier heel veel mensen bereiken. Daardoor haalt men soms veel meer geld op, dan aanvankelijk gedacht.

Wat gebeurt als men meer of minder geld ophaalt?

Het is een feit dat men bij crowdfunding al snel veel meer geld ophaalt dan geraamd is. Dat is een ideale voedingsbodem voor bedrog bij inzamelacties. Maar ook als men het beoogde streefbedrag niet haalt, kan er sprake zijn van misbruik. Kortom, wat gebeurt er als men meer of minder geld ophaalt dan nodig is?

  • Stort de initiatiefnemer geld terug?
  • Profiteren wellicht andere doelen van een overschot?

Ligt er niets vast en is er geen toezicht, dan kan zo’n nieuwe inzamelmethode een goudmijn zijn voor oplichters. Er is in Nederland geen wetgeving op dit gebied. Het Centraal Bureau Fondsenwerving controleert alleen stichtingen en verenigingen. Men kan zich daarom afvragen of de Autoriteit Financiële Markten niet moet toezien op dit soort platforms.