Geldzorgen blokkeren ons denken

geldzorgen blokkeren denkenKen je dat? Met geldzorgen naar bed. Slecht slapen vanwege je geldproblemen. En je staat weer op met geldzorgen. Altijd dat gevoel dat je niet genoeg geld hebt. In het restaurant, in de supermarkt of bij de bakker. “Als mijn geld maar niet op is”. Je bevindt je in een vicieuze cirkel die je gek kan maken. En nu is ook nog aangetoond dat geldzorgen tijdelijk je denken blokkeren.

Geldnood blokkeert ons denken

Geldnood maakt vindingrijk, zegt men wel eens. Maar als we hersenonderzoekers mogen geloven, maakt geldnood ook dom. In ieder geval voor dát moment. Amerikaanse wetenschappers hebben ontdekt dat geldzorgen ons denkvermogen kunnen beïnvloeden. Overlevingsangst legt blijkbaar een gigantisch beslag op onze hersencapaciteit. Daardoor kan men zich nauwelijks nog op andere denktaken concentreren. Althans dat schrijven de wetenschappers in het tijdschrift Science.



Geldzorgen gaan ten koste van de concentratie

Armere mensen vinden daardoor aanzienlijk moeilijker een uitweg uit hun benarde situatie. “Geldzorgen hebben effect op je concentratie. Daardoor maak je meer fouten. En die fouten kunnen je in het ergste geval nog armer maken”. Aldus psycholoog Eldar Shafir van Princeton University.

Heb je weinig geld om van te leven? Dan neig je naar gedrag dat je eigen bestwil kan schaden. Eerdere studies hadden dat ook al aangetoond.

  • je komt vaak te laat voor afspraken;
  • bent minder productief op je werk;
  • negeert vaker dan anderen adviezen van je arts;
  • kunt minder goed met geld omgaan.

Armoede, eigen schuld dikke bult

Waarom dat zo is, is onder wetenschappers zeer omstreden.

  • Sommige beweren dat armoede vaak verband houdt met een lager opleidingsniveau. “Armen weten gewoon niet beter”;
  • Anderen menen dat mensen met weinig geld minder kansen hebben om aan verwachtingen te voldoen. Ze komen bijvoorbeeld te laat omdat ze geen auto hebben. Ze zijn aangewezen op de bus;
  • Weer anderen wijzen op de kip-en-het-ei-theorie. Ze zien bij voorbaat lagere vaardigheden bij bepaalde mensen als oorzaak van armoede;
  • Blijft over de categorie die domweg de stelling huldigt “Armoede, eigen schuld dikke bult.”



Arme mensen zijn niet minder intelligent

Shafirs team en twee andere universitaire onderzoeksgroepen trekken deze verklaringen in twijfel. Met een hele reeks van experimenten tonen ze aan dat geldzorgen mensen aanzet tot verkeerde beslissingen. Los van andere leefomstandigheden of intelligentie.