Belasting betalen, elk systeem gaat mank

Belasting betalenMoeten rijke mensen meer belasting betalen? Moeten sterke schouders de zwaarste lasten dragen of moet je harde arbeid juist belonen? Het is een eindeloze discussie ongeacht hoe hoog de actuele belastingen ook zijn.

Argumenten meer/minder belasting betalen

Steeds zullen linkse politici eisen dat de rijken meer moeten dokken. Liberale politici daarentegen pleiten voor belastingverlagingen. In ruil daarvoor willen ze in de sociale uitkeringen snijden. Om die eeuwige strijd beter te begrijpen hebben twee Harvard-economen er een studie aan gewijd. Ze gaven zelfs een aanwijzing hoe men mogelijk een compromis kan bereiken.

De aloude argumenten waarmee mensen in de kroeg elkaar steeds weer om de oren slaan:

  • sommigen zeggen “De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen”;
  • anderen menen: “Het geld van de rijken is toch door harde arbeid tot stand gekomen. Werken moet wel de moeite waard blijven”.


Voor beide argumenten valt iets te zeggen

Deze opvattingen laten zien hoe moeilijk het is om de juiste balans te vinden. Want voor beide argumenten is wat te zeggen:

  • sommigen vinden het terecht dat burgers meer geld mogen behouden als ze dat hebben verdiend met veel en hard werken. De stimulans daarvoor moet dan ook behouden blijven;
  • anderen het verkeerd dat toeval de beloning bepaalt. Heb je gewoon geluk gehad of een bijzondere gave meegekregen, dan moet je daar niet alleen van profiteren. Dat is in tegenspraak met de gelijkheid van kansen.


Optimaal systeem voor belasting betalen

Twee nobelprijswinnaars wilden ooit die ideeën uitwerken tot een optimaal belastingsysteem. Hoe zo’n systeem theoretisch het best zou functioneren? Als men belasting heft over dat deel van het inkomen dat mensen als gevolg van toeval, geluk en talent ontvangen. Maar niet over het deel dat de vrucht is van hard werken. In de praktijk is die opvatting echter volledig onbruikbaar. Wie beslist er immers of een collega al dan niet te lui is voor zijn beloning? En wie kan meten hoeveel doelpunten voetbalspeler Lionel Messi aan zijn talent te danken heeft. En hoeveel goals het resultaat zijn van training? Niemand.

Elk belastingsysteem gaat mank

Daarom gaat elk systeem van belasting betalen tot dusver mank. Overheden bekommeren zich alleen erom wat iemand verdient. Als iemand veel verdient, dan zal een deel daarvan geluk zijn, zegt de Staat. En men slaat hem aan voor een hoger belastingtarief. En als iemand niets verdient, dan zal hij daaraan niet alleen schuld hebben volgens de staat. De overheid betaalt daarom zijn werkloosheidsuitkering of bijstandsuitkering.